TRU?NG THCS CH� L�

Môn Sinh học 9
Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
GIAO PHẤN TỰ THỤ PHẤN
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
? Tự thụ phấn khác giao phấn ở điểm cơ bản nào.
- Giao phấn: Hạt phấn ở hoa của cây này thụ phấn cho hoa của cây khác.
- Tự thụ phấn : Hạt phấn ở hoa của một cây thụ phấn ngay cho hoa của cây đó.
2,93m
2,46m
2,34 m
NS: 24,1 tạ/ha
NS: 15,2 tạ/ha
NS : 47,6 tạ/ha
Tự thụ phấn qua 15 thế hệ
Tự thụ phấn qua 30 thế hệ
Thoái hóa
Ban đầu
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
? Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn biểu hiện như thế nào.
Các cá thể của thế hệ kế tiếp có sức sống kém dần:
- Phát triển chậm
- Chiều cao giảm
- Năng suất giảm
- Bộc lộ đặc điểm xấu, dị dạng, bị chết
Chiều cao, năng suất giảm, nhiều cây bị chết
+ Đối với cây giao phấn: Khi tiến hành tự thụ phấn bắt buộc qua các thế hệ thì con cháu:
Sinh trưởng và phát triển chậm
Sức chống chịu kém
Bộc lộ các
tính trạng xấu
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
Các cá thể của thế hệ kế tiếp có sức sống kém dần:
- Phát triển chậm
- Chiều cao giảm
- Năng suất giảm
- Bộc lộ đặc điểm xấu, dị dạng, bị chết
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
2. Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật.
a. Giao phối gần (giao phối cận huyết):
? Giao phối gần là gì.
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
2. Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật.
a. Giao phối gần (giao phối cận huyết):
Là sự giao phối giữa con cái sinh ra từ một cặp bố mẹ hoặc giữa bố mẹ với con cái.
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
2. Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật
a. Giao phối gần (giao phối cận huyết):
b. Thoái hóa do giao phối gần:
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
? Giao phối gần gây ra những hậu quả nào ở động vật.
Biểu hiện thoái hóa ở thế hệ sau:
- Sinh trưởng, phát triển yếu
- Sinh sản giảm, quái thai, dị tật, chết non
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
2. Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật
a. Giao phối gần (giao phối cận huyết):
b. Thoái hóa do giao phối gần:
Biểu hiện thoái hóa ở thế hệ sau:
- Sinh trưởng, phát triển yếu
- Sinh sản giảm, quái thai, dị tật, chết non
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
Tỉ lệ 
Dị hợp tử 100
Đồng hợp tử 0
Đời đầu
Đời sau
Aa
Aa
Aa
Aa
*Thảo luận nhóm ? Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối gần, tỉ lệ thể đồng hợp và thể dị hợp biến đổi như thế nào.
? Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại gây ra hiện tượng thoái hóa.
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
Là vì tạo ra các cặp gen lặn đồng hợp gây hại.
0
1
0
100%
0%
Bài tập: Xét một quần thể tự thụ phấn ban đầu có 100% cá thể dị
hợp Aa . Hãy xác định tỉ lệ kiểu gen, tỉ lệ % thể đồng hợp và thể
dị hợp ở các thế hệ F1 và F2 rồi ghi kết quả vào bảng sau :
P : Aa x Aa
GP:
F1:
0
1
0
100%
0%
50%
50%
F2:
P : Aa x Aa
GP:
F1:
hay
0
1
0
100%
0%
50%
50%
25%
75%

- 1 số SV không bị thoái hóa khi tự thụ phấn & giao phối gần vì chúng mang những cặp gen đồng hợp không gây hại
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
III. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc và giao phối cận huyết trong chọn giống
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
? Vì sao tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần gây ra hiện tượng thoái hóa nhưng những phương pháp này vẫn được người ta sử dụng trong chọn giống.
Trong chọn giống, người ta dùng các phương pháp này để:
- Củng cố và duy trì 1 số tính trạng mong muốn, loại bỏ gen xấu ra khỏi quần thể.
- Tạo dòng thuần.
Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
III. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc và giao phối cận huyết trong chọn giống
- Củng cố và duy trì 1 số tính trạng mong muốn, loại bỏ gen xấu ra khỏi quần thể.
- Tạo dòng thuần.
Chọn đáp án đúng:
? Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa.
a. Tạo ra thể dị hợp
b. Tạo ra thể đồng hợp trội
c. Tạo ra thể đồng hợp lặn
d. Cả a và b
e. Cả b và c

c
Câu hỏi:
? Giải thích vì sao người ta cấm anh em có quan hệ huyết thống gần nhau lấy nhau (có cùng dòng máu trực hệ, có họ trong phạm vi 3 đời).
Ở người 20-30% số con của các cặp bố mẹ kết hôn gần bị chết non hay mang các dị tật bẩm sinh.
Tại Brazin, ở 1 hòn đảo nhỏ có 1 cộng đồng khoảng 300 người. Do cách li, họ phải kết hôn gần nên sinh ra 1 lớp người bị bạch tạng.
Câu hỏi:
? Để hạn chế hiện tượng thoái hoá giống ở vật nuôi nhân dân ta làm như thế nào.
- Hạn chế hiện tượng trùng huyết bằng cách thay đổi con đực giống.
1
2
3
4
5
1.(9 chữ cái ) Hạt phấn ở hoa của một cây thụ phấn ngay
cho hoa của cây đó gọi là hiện tượng gì ?
2. (8 chữ cái) Hạt phấn ở hoa của cây này thụ phấn cho hoa
của cây kia gọi là hiện tượng gì ?
3.(10 chữ cái)Tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gầnở động
vật là nguyên nhân của thoái hóa giống do làm tăng tỉ lệ kiểu gen …?
4. (10 ch? cỏi) Gi?ng cú d?c tớnh di truy?n d?ng nh?t, cỏc th? h? sau
gi?ng cỏc th? h? tru?c du?c g?i l� gi?ng .....
5.(Gồm 11 chữ cái ) Hiện tượng thoái hóa ở động vật
do nguyên nhân nào ?
Trò chơi: Lên đỉnh Olympia
XANH
Đỏ
Thời gian
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
4
5
6
1
2
3
Trò chơi đi tìm kiến thức!
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
1.Nguyên nhân của hiện tượng thoái hoá là do:
a. Các cặp gen đồng hợp lăn có hại tăng lên.
b. Các cặp gen đồng hợp tăng lên.
c. Các cặp gen dị hợp tăng lên
d. Các cặp gen dị hợp giảm dần
Chúc các bạn may mắn!
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
2. Biểu hiện của thoái hoá do tự thụ phấn bắt buộc là:
Cây phát triển chậm, nhiều cây bị chết
b. Sinh sản giảm
c. Chiều cao cây và năng suất giảm dần
Cả a và c đúng
e. Tất cả đều đúng
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
3. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc và giao phối cận huyết trong chọn giống:
a. Củng cố và duy trì một số tính trạng mong muốn, tạo dòng thuần
b. Phát hiện gen xấu để loại bỏ ra khỏi quần thể
c. Chuẩn bị lai khác dòng để tạo ưu thế lai
d. Tất cả đều đúng
4.Tự thụ phấn bắt buộc đối với cây giao phấn hoặc giao phối gần ở động vật gây ra hiện tượng ……………vì tạo ra các cặp gen lặn đồng hợp gây hại.
a. Đa bội.
b. Đồng hợp.
c. Thoái hóa.
d. Dị hợp
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
Chúc các bạn may mắn!
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
5. Hiện tượng không xuất hiện ở vật nuôi khi cho giao phối cận huyết là:
Sức sinh sản của thế hệ sau giảm
Con cháu xuất hiện những đặc điểm ưu thế hơn bố mẹ
Xuất hiện quái thai, dị hình
d.Tạo ra nhiều kiểu gen xấu trong bầy đàn
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
6.Kết quả nào dưới đây không phải là của hiện tượng giao phối gần :
a. Hiện tượng thoái hóa.
b. Tỉ lệ thể đồng hợp tăng , thể dị hợp giảm .
c. Tạo ưu thế lai .
d. Tạo ra dòng thuần .



Những đứa trẻ phát triển không bình thường

Năm 2007, Ban Dân vận Lào Cai khảo sát tại 44 xã của 9 huyện/TP, trong 224 cặp kết hôn cận huyết, thì có 221 cặp là con bá lấy con dì, con chị gái lấy con em trai, cháu lấy dì, chú lấy cháu, cháu lấy cô. Cá biệt có 3 cặp là con anh trai lấy con em trai. Trong 558 trẻ sinh ra từ các cặp vợ chồng này có 51 trẻ phát triển không bình thường. Các cháu bị bạch tạng, thiểu năng trí tuệ, liệt, câm, lông mi trắng, thọt, đần độn. Tám trẻ đã chết.

Dặn dò:
Về nhà học bài cũ & trả lời câu hỏi 1, 2 SGK
Tìm hiểu bài 35 và hoàn thành các bài tập trong mỗi mục của bài.
CHÀO CÁC THẦY, CÔ GIÁO
CHÚC CÁC EM HỌC SINH HỌC TỐT