1

Kiểm tra miệng
1. Đột biến gen là gì? Kể tên các dạng đột biến gen?
2. Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh
vật? Nêu vai trò và ý nghĩa của đột biến gen trong thực
tiễn sản xuất.
1.biến
trong
cấu trúc
củacho
2.- Đột biến gen là
thểnhững
hiện ra
kiểuđổi
hình
thường
có hại
gen.
bản thân sinh vật vì phá vở sự thống nhất hài hoà của
-kiểu
Cácgen
dạng
đãđột
được
biến
chọn
gen:lọc
Mất,
và thêm,
tồn tạithay
lâu đời
thếtrong
1 cặptự
nuclêôtit
nhiên gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp
prôtêin.
- Vì trong thực tế có những đột biến gen có lợi cho
người.

▪ Ở người, mất đoạn ở NST số 5 gây hội chứng Cat

Cry (Khóc như mèo)

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?

Quan sát hình sau:
NST ban đầu

STT

a
b

c

NST ban
đầu

NST
sau khi
bị biến
đổi

Tên
AB C D E FGH
dạng
a
biến
đổi

b

c

NST bị biến đổi cấu trúc
AB C D E FG

ABCDE FGH

A BC B CDE FGH

AB CDE FGH

AD C B E FGH

Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Chỉ điểm bị đứt

: Chỉ quá trình dẫn đến đột biến

Chữ cái: A,B,C...Kí hiệu một đoạn NST

Kết quả
STT

NST ban đầu

a

Gồm các đoạn
ABCDEFGH

b

c

Gồm các đoạn
ABCDEFGH

Gồm các đoạn
ABCDEFGH

NST sau khi bị biến đổi

Tên dạng biến đổi

Mất đoạn H

Mất đoạn

Lặp lại đoạn
BC

Lặp đoạn

Trình tự đoạn
BCD đổi lại thành
đoạn DCB

Đảo đoạn

MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
A

B

C

D

E

F

G

H

NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
A

B

C

D

a

E

F

G

H

MẤT ĐOẠN

MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
A

B

C

D

E

F

G

H

NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
A

B

C

D

E

LẶP ĐOẠN

b

F

G

H

MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
A

B

C

D

E

F

G

H

NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
A

D
B

C

D
B

E

ĐẢO ĐOẠN

c

F

G

H

NST ban đầu

a

A BCDE

NST bị biến đổi cấu trúc
F GH

A BCDE

FG

Mất đoạn NST
b A B C DE F GH

c

AB CDE

F GH

A BC BCDE

F GG

Lặp đoạn NST
ADCBE

F GH

Đảo đoạn NST

+ Chuyển đoạn trong một NST
▪ Đoạn
NST bị đứt
gắn vào 1
vị trí khác
của NST
đó

Quan sát hình a, b, c: Một số dạng đột biến cấu
trúc NST

c
Mất đoạn

Lặp đoạn

Đảo đoạn

a
Em hãy nhận dạng các dạng đột biến trên hình?

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?

- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong
cấu trúc NST.
- Có các dạng:
+ Mất đoạn NST.
+ Lặp đoạn NST.
+ Đảo đoạn NST.
+ Chuyển đoạn NST.

Đột biến cấu trúc NST
có di truyền không? Tại sao?
Nhiễm sắc thể
Nhân đôi
Phân li
Tổ hợp

gen
Nhân đôi
Phân li
Tổ hợp

Tính trạng
Di
truyền

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT
BIẾN CẤU TRÚC NST:

1. Nguyên nhân phát sinh:

Trao đổi 2 HS cùng bàn nội dung sau:

Độtbiến
biếncấu
cấutrúc
trúcNST
NST có
phát
trong
kiện
nào?
- 1.
Đột
thểsinh
xuất
hiệnđiều
trong
điều
kiện tự
nhiên hoặc do con người.
- Nguyên nhân: do các tác nhân vật lí, hóa học
phá vỡ cấu trúc NST. Ma tuý và các chất gây nghiện có thể
là một trong những nguyên nhân gây đột biến.
2. Chúng ta phải làm gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu
trúc NST ở người?

- Hạn chế:
+ Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, diệt cỏ, Vệ sinh môi
trường….
+ Có ý thức chống sản xuất, sử dụng vũ khí hoá
học …

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT
BIẾN CẤU TRÚC NST:

1. Nguyên nhân phát sinh:

- Đột biến cấu trúc NST có thể xuất hiện trong điều kiện
tự nhiên hoặc do con người.
- Nguyên nhân:
+ Do tác nhân vật lí, hoá học làm phá vỡ cấu trúc nhiễm
sắc thể.
+ Ma tuý và các chất gây nghiện có thể là một trong
những nguyên nhân gây đột biến.

Công ty Vedan gây ô nhiễm sông Thị Vải.

Mỹ ném bom nguyên tử
xuống Hiroshima - Nhật
Bản

Máy bay Mỹ rải chất độc hoá
học xuống miền nam Việt
Nam.

Người bị đột biến ở mặt

Ngan bị đột biến có 3 chân

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT
BIẾN CẤU TRÚC NST:

1. Nguyên nhân phát sinh:
2. Vai trò của đột biến cấu trúc NST:

1. Trong các ví dụ dưới VD nào có lợi? VD nào có hại cho
sinh vật và con người?

-VD1: Lặp đoạn 16A ở ruồi giấm làm mắt hình cầu trở
thành mắt dẹt =>nếu lặp nhiều lần mất hẳn mắt.
-VD2: Lặp đoạn ở cây lúa mạch làm tăng hoạt tính enzim
amilaza ứng dụng trong sản xuất bia.
-VD3: Mất một đoạn cặp NST 21 ở người gây ung thư máu.
-VD4: chuyển đoạn NST 4 sang NST 14 ở lợn Lanđrát làm
giảm 56% khả năng sinh sản.

2. Tính chất của đột biến cấu trúc NST ?

-Đột biến cấu trúc NST thường có hại cho bản thân
sinh vật.
-Một số đột biến có lợi
chọn giống và tiến hóa.

có ý nghĩa trong

3.Tại sao đột biến cấu trúc NST thường gây hại cho sinh
vật?

Trên NST các gen được phân bố theo 1 trật tự xác
định
biến đổi cấu trúc NST làm thay đổi tổ
hợp gen
biến đổi kiểu gen với kiểu hình.

I. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT
BIẾN CẤU TRÚC NST:

1. Nguyên nhân phát sinh:
2. Vai trò của đột biến cấu trúc NST:
- Đột biến cấu trúc NST thường có hại cho bản thân sinh
vật.
- Một số đột biến có lợi có ý nghĩa trong chọn giống và
tiến hóa.

Lúa mạch đột biến

Sản xuất bia từ lúa mạch

Cánh đồng lúa mạch

Lúa mạch thường

1. Dạng đột biến cấu trúc NST nào gây hậu quả
lớn nhất?
A

Lặp đoạn nhiễm sắc thể

B

Mất đoạn nhiễm sắc thể

C

Đảo đoạn nhiễm sắc thể

D

Chuyển đoạn nhiễm sắc thể

00:00
00:01
00:02
00:03
00:04
00:05
00:06
00:07
00:08
00:09
00:10
00:11
00:12
00:13
00:14
00:15
00:16
00:17
00:18
00:19
00:20

Đồng hồ

Kết quả

2. Nguyên nhân tạo ra đột biến cấu trúc nhiễm sắc
thể là:
A

Các tác nhân hoá học và vật lý trong môi trường.

B

Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh.

C

Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh

D

Rối loạn nhiễm sắc thể trong phân bào.

00:00
00:01
00:02
00:03
00:04
00:05
00:06
00:07
00:08
00:09
00:10
00:11
00:12
00:13
00:14
00:15
00:16
00:17
00:18
00:19
00:20

Đồng hồ

Kết quả

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Đối với bài học ở tiết học này:
- Học bài theo vở ghi và kết hợp SGK.
- Làm câu hỏi và bài tập SGK.
Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
“Đột biến số lượng NST”
- Thế nào là đột biến số lượng NST?
- Hiện tượng dị bội thể là gì ? Nguyên
nhân phát sinh thể dị bội ?