KÍNH CHÀO THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH
Giáo viên: CAO AN ĐIỀN
Sinh Học
9
KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Thế nào là động vật biến nhiệt? Thế nào là động vật hằng nhiệt?
Câu 2. Em hãy xếp các sinh vật sau vào 2 nhóm: hằng nhiệt và biến nhiệt?
Cá voi, cá sấu, cá chép, bồ câu, châu chấu, thỏ
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Đàn voi rừng
Rừng thông
Dừa nước
Đàn kiến
Nhóm cá thể
Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với
sống riêng rẽ?
Hình 44.1 a . Các cây thông mọc gần nhau trong rừng
Hình 44.1 b. Cây bạch đàn đứng riêng lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên
Hình 2 . Trâu rừng sống thành bầy có khả năng tự vệ chống lại kẻ thù tốt hơn.
Hình 1 . Bầy sư tử hỗ trợ nhau để bắt con mồi.
Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi gì?
Hình 3 . Khỉ báo động khi phát hiện kẻ thù
QUAN HỆ CÙNG LOÀI –HỖ TRỢ
H 1: HT LIỀN RỄ Ở CÂY THÔNG
H 2 :CÂY MỌC GẦN NHAU CÙNG NHAU CHỐNG GIÓ BÃO
H 3 : THỤ PHẤN KẾT HẠT TỐT
H 4 :BẢO VỆ NHAU -ĐÀN TRÂU RỪNG HỢP SỨC ĐUỔI SƯ TỬ
H 5 : ĐÀN SƯ TỦ HỢP TÁC SĂN MỒI –TÌM THỨC ĂN DỄ DÀNG
H 6 :ĐẢM BẢO SINH SẢN
Khi nào xảy ra quan hệ cạnh tranh giữa các động vật cùng loài?
H1 :HIỆN TƯỢNG TỰ TỈA THƯA Ở THỰC VẬT ( TỈA CÀNH TỰ NHIÊN )
QUAN HỆ CÙNG LOÀI – CẠNH TRANH
H2, 3 :CÂY CẠNH TRANH VỀ ÁNH SÁNG , THÂN CÂY CÒI CỌC
H 6 :ĂN THỊT ĐỒNG LOẠI
H 4 ,5 :ĐÁNH NHAU ĐỂ TRANH GIÀNH THỨC ĂN, NƠI Ở, ĐỰC CÁI TRONG MÙA SINH SẢN
Một số cá thể phải tách ra khỏi nhóm.
Bài tập: tìm câu đúng trong các câu sau:
1. Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể.
2. Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng.
3. Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.
3. Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.
Trong trồng trọt, cần làm gì để các cây không xảy ra quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể, làm giảm năng suất cây trồng ?
Trong chăn nuôi, cần phải làm gì để tránh sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể, làm giảm năng suất vật nuôi?
VD: quan hệ giữa kiến và cây
Phong lan sống bám trên thân cây to

Dê và cừu cùng ăn cỏ trên cánh đồng
Cây tầm gửi sống trên cây khác
Muỗi hút máu
Chim ăn sâu
Ốc ăn lúa
Bảng 44: Các mối quan hệ khác loài
Hỗ trợ
Đối địch
Cộng sinh
Cạnh tranh
Hội sinh
Kí sinh nửa kí sinh
Sinh vật ăn sinh vật khác
Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật
Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường. Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.
Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu từ sinh vật đó.
Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ.
1. Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp.
2. Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển, năng suất lúa giảm .
3. Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng. Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ .
4. Rận và bét sống bám trên da trâu, bò. Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò.
5. Địa y sống bám trên cành cây.
6. Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.
7. Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.
8. Giun đũa sống trong ruột người.
9. Vi khuẩn sống trong nốt sần ? r? cây họ Đậu
10. Cây nắp ấm bắt côn trùng.
Trong c�c ví d? sau d�y, quan h? n�o l� h? tr? v� d?i d?ch?
1/ Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thụ nước và muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp
Tảo đơn bào
Sợi nấm
9/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ đậu
HỖ TRỢ (Cộng sinh)
5/ Địa y sống bám trên cành cây
HỖ TRỢ ( Hội sinh )
6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.
CÁ ÉP
RÙA BIỂN
2/ Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển năng suất lúa giảm
Lúa
Cỏ dại
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.
4/ Rận và ve bét sống bám trên da trâu, bò. Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh , nửa kí sinh)
8/ Giun đũa sống trong ruột người.
3/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng. Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ.
ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật khác)
10/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.
Nuôi mèo bắt chuột
Vịt ăn ốc bươu vàng, ăn sâu…
Trong nông nghiệp con người đã lợi dụng mối quan hệ đối địch giữa các sinh vật khác loài để :
- Dùng thiên địch tiêu diệt sinh vật có hại.
→ Đây là biện pháp sinh học, diệt được sinh vật gây hại mà không gây ô nhiễm môi trường.
Ong mắt đỏ diệt sâu đục thân lúa
Bọ rùa ăn sâu cuốn lá
Chồn ăn chuột
Kiến vàng tiêu diệt sâu hại lá cam
Làm việc theo nhóm . “ Đoàn kết là sức mạnh ”
Chiến tranh
Trong mối quan hệ của con người có hỗ trợ và cạnh tranh lẫn nhau không ?
LUYỆN TẬP
Trên cây nhãn có một số loài sinh vật . Em hãy xác định các mối quan hệ có trên cây nhãn ?
1. Bọ xít hút nhựa cây
2. Tò vò bắt nhện
3. Phong lan bám vào cây nhãn
4. Nhện chăng tơ bắt bọ xít
Đáp án :
1. Kí sinh, nửa kí sinh
2. Sinh vật ăn sinh vật khác
3. Hội sinh
4. Sinh vật ăn sinh vật khác
Đó là mối quan hệ nào ?

Sinh vật ăn sinh vật khác
Mối quan hệ giữa tò vò và nhện được mô tả trong câu ca dao :
Tò vò mà nuôi con nhện
Đến khi nó lớn nó quện nhau đi
Tò vò ngồi khóc tỉ ti.
Nhện ơi nhện hỡi ! Mày đi đằng nào ?
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài, đọc phần ghi nhớ
Trả lời câu hỏi 2,3, 4 vào vở bài tập
Chuẩn bị nội dung bài thực hành: Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT